وبلاگ
هوش مصنوعی در حسابداری-کاربرد هوش مصنوعی برای حسابداری
هوش مصنوعی در حسابداری بهسرعت در حال تغییر و متحول کردن این صنعت است و شیوههای سنتی انجام امور مالی را دگرگون کرده است.
در این مقاله با موارد زیر آشنا میشوید:
- مثالهای واقعی از کاربرد هوش مصنوعی درحسابداریامروز
- روشهایی ساده برای شروع استفاده از هوش مصنوعی در حسابداری
- بررسی مزایا و چالشها (ریسکها)ی استفاده از هوش مصنوعی
- و نکات کاربردی دیگر…
فرقی نمیکند نسبت به هوش مصنوعی بدبین باشید یا هماکنون بهصورت روزانه از آن استفاده کنید؛ در این مطلب اطلاعات مفیدی برای شما وجود دارد.
هوش مصنوعی در حسابداری چیست؟
هوش مصنوعی در حسابداری به استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی مانند الگوریتمهای یادگیری ماشین و پردازش زبان طبیعی (NLP) برای خودکارسازی و بهبود فرآیندهای مختلفحسابداریگفته میشود.
این فناوری در انجام وظایفی مانند گزارشگیری مالی، حسابرسی و انطباق با قوانین، شناسایی تقلب و تحلیل دادهها کاربرد دارد.
استفاده از هوش مصنوعی برای حسابداران باعث افزایش دقت و سرعت انجام امور، کاهش هزینهها و ارائه بینشها و پیشبینیهای ارزشمند برای تصمیمگیریهای مدیریتی میشود.
امروزه، بدون توجه به سابقه کاری، تعداد زیادی از متخصصان مالیاتی و مؤسسات حسابداری مدرن از هوش مصنوعی برای سادهتر کردن فرآیندهای کاری و ارائه خدمات بهتر به مشتریان خود استفاده میکنند.
آیا هوش مصنوعی میتواند جای حسابداران را بگیرد؟
هوش مصنوعی (AI) قادر است بسیاری از وظایف مرتبط با اموزش حسابداری با هوش مصنوعی مانند ورود دادهها، تحلیل اطلاعات و تهیه گزارشهای مالی را انجام دهد.
بر اساس گزارش «آینده مشاغل ۲۰۲۵» مجمع جهانی اقتصاد (World Economic Forum)، تا سال ۲۰۳۰ سهم وظایفی که توسط نیروی انسانی انجام میشود از ۴۷٪ به ۳۳٪ کاهش خواهد یافت. این آمار نشاندهنده نقش پررنگتر فناوریها، بهویژه هوش مصنوعی، در محیطهای کاری آینده است.
با این حال، هوش مصنوعی در حسابداری بیشتر بهعنوان ابزاری برای کمک به حسابداران شناخته میشود تا جایگزینی کامل آنها؛ ابزاری که میتواند تمرکز متخصصان را از کارهای تکراری به سمت تحلیل، مشاوره و تصمیمگیریهای مهمتر سوق دهد.
بر اساس یک مطالعه انجامشده توسط OpenAI، مشاغلی مانند حسابداران و تنظیمکنندگان اظهارنامههای مالیاتی از جمله حرفههایی هستند که بیشترین میزان در معرض تأثیر هوش مصنوعی قرار دارند.
این موضوع نشان میدهد که هوش مصنوعی میتواند بخش قابلتوجهی از وظایف مشاغلحسابداریرا دستخوش تغییر کند و نحوه انجام فعالیتهای مالی و حسابداری را به شکل چشمگیری متحول سازد.
با توجه به تغییراتی که هوش مصنوعی در حسابداری ایجاد کرده است، نهتنها نقشها و وظایف شغلی در حال دگرگونی هستند، بلکه شاهد ظهور مدلهای کسبوکار کاملاً جدید نیز هستیم.
برای مثال،chatCPAیک ربات گفتوگومحور است که توسط حسابداران رسمی (CPA) آموزش داده شده و کاربران میتوانند تنها با پرداخت ۸ دلار در ماه با آن گفتگو کرده و پاسخ سؤالات حسابداری خود را دریافت کنند.
با این حال، یک نکته بسیار مهم را فراموش نکنید: هوش مصنوعی نمیتواند برای شما رابطهای واقعی با مشتریان بسازد. هوش مصنوعی نمیتواند باعث شود مشتری احساس شود که دیده میشود، شنیده میشود یا برای شما ارزشمند است. هوش مصنوعی قادر به انجام بسیاری از کارهایی که باعث میشود یک مشتری خوب بخواهد همکاریاش را با مجموعه شما ادامه دهد، نیست و مهمتر از همه، نباید فراموش کرد که مشتریان همچنان به دنبال «عنصر انسانی» هستند.
برای مثال، ابزار هوش مصنوعی میتواند کارهای پایهای حسابداری را انجام دهد.حتی میتواند در تحلیل دادههای قیمتگذاری به شما کمک کند و پیشنهاد دهد که برای خدمات خود چه مبلغی دریافت کنید.اما برخلاف یک انسان، هوش مصنوعی نمیتواند وقتی این قیمت را به مشتری ارائه میدهید، «فضای جلسه» را درک کند. نمیتواند واکنش چهره مشتری را ببیند، زمانی که عدد برایش سنگین به نظر میرسد. نمیتواند با شرایط مالی فعلی او همدلی کند یا مکالمه را به شکلی پیش ببرد که مشتری نسبت به این سرمایهگذاری احساس راحتی بیشتری داشته باشد.
واقعیت این است که کارهای زیادی وجود دارد که هوش مصنوعی از انجام آنها ناتوان است؛ موضوعی که در این قسمت از پادکست به آن پرداختهام. پس نه… هوش مصنوعی جایگزین حسابداران نخواهد شد.
اما اگر بخواهیم واقعبینانه نگاه کنیم آن دسته از مؤسساتی که بتوانند بیشترین و بهترین استفاده را از هوش مصنوعی ببرند، متمایز خواهند شد. چون ما وارد دورانی شدهایم که استفاده از هوش مصنوعی دیگر یک مزیت رقابتی نیست بلکه حداقل انتظاری است که وجود دارد.
آمار استفاده از هوش مصنوعی در حسابداری
برای درک بهتر اینکه مؤسسات حسابداری در حال حاضر چگونه از هوش مصنوعی استفاده میکنند، در خبرنامه Future Firm از بیش از ۱۱٬۰۰۰ صاحب مؤسسه حسابداری نظرسنجی کردم.
در مجموع، ۱۵۰ مؤسسه در این نظرسنجی شرکت کردند. این مؤسسات در نقاط مختلف جهان پراکندهاند، اما بیشتر آنها در ایالات متحده و کانادا فعالیت میکنند.نتایج بهدستآمده بسیار قابلتوجه و تأملبرانگیز است. برای شروع، تا نوامبر ۲۰۲۵ حدود ۹۰٪ از مؤسسات حسابداری به نوعی از هوش مصنوعی استفاده میکنند.
آموزش هوش مصنوعی در حسابداری
آموزش هوش مصنوعی در حسابداری یکی از کاربردی ترین آموزش های حسابداری برای نیاز روز حسابداران و مشاوران مالیاتی و… می باشد . همانطور که استاندارد های جهانی IFRS توانستند زبانی مشترک برای گزارش های مالی ایجاد کنند و پلی بین اقتصاد های مختلف بزنند ، هوش مصنوعی نیز امروز به همان اندازه نقش آفرین شده و مسیر تازه ای را پیش روی ما گشوده است . حالا دیگر نه فقط یک تکنولوژی جدید ، که یک زبان تازه برای کارآمدی و دقت در امور مالی است ، و در قالب آموزش هوش مصنوعی در حسابداری به شما منتقل خواهد شد .
شاید تصور کنید با ورود هوش مصنوعی ، دیگر نیازی به درک عمیق و سنتی مفاهیم مالی نیست . اما حقیقت این است که هوش مصنوعی نه تنها جایگزین دانش پایه نمی شود ، بلکه آن را تقویت می کند . تصور کنید با گذراندن آموزش صورت های مالی ، شما به خوبی از ساختار ، ارقام و اهمیت ترازنامه ، صورت سود و زیان و صورت جریان وجوه نقد حسابداری آگاه هستید .
حالا ، هوش مصنوعی وارد میدان می شود و با قدرت تجزیه و تحلیل خود ، الگو هایی را در این صورت ها پیدا می کند که شاید چشم انسانی قادر به کشف آن نباشد ؛ موضوعی که در آموزش کاربرد هوش مصنوعی در حسابداری به صورت کامل پوشش داده می شود .
هوش مصنوعی می تواند به شما در پیش بینی دقیق تر وضعیت مالی شرکت ، شناسایی انحرافات و حتی پیشنهاد هایی برای بهینه سازی عملکرد مالی کمک کند . این دو در کنار هم ، شما را به یک تحلیل گر مالی بی رقیب تبدیل خواهند کرد ؛ چرا که هم دانش ریشه ای را در اختیار دارید و هم از ابزارهای فوق العاده هوش مصنوعی برای اعتبارسنجی و تعمیق تحلیل هایتان بهره می برید. این ترکیب طلایی همان چیزی است که مدیران ارشد و کسب و کارها در حسابداری در جست و جویش هستند .
هوش مصنوعی چگونه در مؤسسات حسابداری استفاده میشود؟
وقتی صحبت از استفاده از ابزار هوش مصنوعی در حسابداری میشود، معمولاً ذهن افراد به سمت کارهایی مثل گزارشگری مالی، تهیه اظهارنامههای مالیاتی و سایر فرایندهای سنتی حسابداری میرود.
اما بر اساس نظرسنجیای که از مؤسسات حسابداری انجام دادم، وظایف صرفاً حسابداری در صدر فهرست کاربردهای هوش مصنوعی قرار ندارند:
در عمل این موضوع به چه معناست؟
بهطور کاربردی، کاربرد هوش مصنوعی در حسابداری شامل موارد زیر میشود:
- بازنویسی پیامها برای شفافتر، کوتاهتر یا مستقیمتر شدن
- آمادهسازی ایمیلهای پیگیری پس از جلسات یا تماسها
- تهیه و نگارش خبرنامه برای مشتریان
- نوشتن مقالات وبلاگ یا بهروزرسانی محتوای وبسایت
- تولید پستها و کپشنهای شبکههای اجتماعی
- بررسی دستورالعملها و توضیحات مشتریان از نظر شفافیت
- شناسایی اطلاعات ناقص در مستندات
- تبدیل دادههای خام مالی به توضیحات ساده و قابلفهم
- تهیه خلاصه سناریوها و حالتهای مختلف
مؤسسات حسابداری از چه ابزارهوش مصنوعی در حسابداری استفاده میکنند؟
بهترین هوش مصنوعی برای حسابداری
در این مرحله احتمالاً فکر میکنید: «حتماًChatGPTمحبوبترین ابزار است.» (و درست حدس زدهاید. 🙂) اما چیزی که ممکن است شما را شگفتزده کند، میزان محبوبیت آن است. از میان ۱۵۰ مؤسسه پاسخدهنده، ۸۲٪ از ChatGPT استفاده میکنند.
پدر ادامه، ۱۰ ابزار هوش مصنوعی برتر که مؤسسات حسابداری استفاده میکنند، آورده شده است:
برخی مؤسسات ازابزار هوش مصنوعیبه روشهای خلاقانه فراتر از ابزارهای معمول استفاده میکنند:
- Canva: برای تولید سریع گرافیکهای شبکههای اجتماعی با برند اختصاصی
- Loom: برای ضبط ویدئوهای آموزشی، سپس وارد کردن متن ویدئو به ChatGPT برای تهیه دستورالعملهای استاندارد کاری (این مورد مورد علاقه من است)
- Zapier: برای ایجاد گردشهای کاری که دادهها را بهصورت خودکار وارد سیستمهای مدیریت پروژه میکنند
- Wispr: برای تولید یادداشتهای جلسه در تماسهای مشاورهای
تمام این مثالها نشان میدهد که هوش مصنوعی حسابداری فارسی تنها محدود به امور تطبیقی یا خودکارسازی اظهارنامههای مالیاتی نیست.
بسیاری از حسابداران وقتی عبارت «هوش مصنوعی در حسابداری» را میشنوند، بلافاصله به ترازنامهها، صورتهای مالی، تهیه مالیات و غیره فکر میکنند.
قطعاً اینها ارزشمند هستند. اما شما باید بزرگتر فکر کنید:
- هوش مصنوعی چگونه میتواند به رشد مؤسسه حسابداری شما کمک کند؟
- چه جنبههایی از مدیریت کسبوکار شما را میتوان با هوش مصنوعی تقویت کرد؟
مزایای کاربرد هوش مصنوعی در حسابداری چیست؟
اگر قصد دارید زمان خود را برای یادگیری ابزارهوش مصنوعی سرمایهگذاری کنید و تیم خود را با آن همراه کنید، باید بدانید که واقعاً چه سودی از این کار به دست میآورید.
در ادامه، مزایای واقعی و ملموسی که با استفاده از هوش مصنوعی در مؤسسه حسابداری خود مشاهده خواهید کرد، آورده شده است:
1. زمان بیشتر برای کارهایی که واقعاً اهمیت دارند
هوش مصنوعی میتواند کارهای تکراری را انجام دهد، مانند:
- نگارش پیشنویس ایمیلها
- دستهبندی تراکنشها
- تولید گزارشها
- و موارد مشابه
تا شما بتوانید روی کارهای سطح بالاتر تمرکز کنید، کارهایی که فقط شما بهعنوان صاحب مؤسسه میتوانید انجام دهید.
2. پاسخ سریعتر به مشتریان (بدون از دست دادن زمینه گفتگو)
بهطور ایدهآل، وقتی به مشتریان پاسخ میدهید، باید هم سریع و هم با در نظر گرفتن زمینه باشد.
اما این کار سخت است وقتی هفتهها ایمیلهای رفتوآمد، جزئیات پراکنده و مکالمات مدفون در رشتهها را دارید.
هوش مصنوعی برای حسابداران میتواند این مکالمات را در عرض چند ثانیه خلاصه کند، جزئیات کلیدی را استخراج کند و به شما کمک کند پاسخهایی سریع و دقیق آماده کنید.
شما برای پاسخدهی سریع کیفیت کار را قربانی نمیکنید.
3. کاهش خطاهای ورود داده
وقتی کارهای تکراری را خودکار میکنید، خطر خطای انسانی نیز کاهش مییابد.ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند رسیدها و فاکتورها را با دقت بالا پردازش کنند.
با این روش از اشتباهات تایپی، دستهبندی نادرست هزینهها و اصلاح خطاها در پایان ماه جلوگیری میکنید.
4.افزایش ظرفیت و حاشیه سود
ظرفیت مهمترین منبع در مؤسسه شماست. با کاهش ساعاتی که برای هر مشتری صرف میکنید، هوش مصنوعی ظرفیت بیشتری به شما باز میگرداند. فرض کنید برای یک مشتری حسابداری، ۱۰ ساعت در ماه صرف میکنید. هوش مصنوعی با خودکارسازی دستهبندی تراکنشها، تولید گزارشها و تهیه بهروزرسانیها این زمان را به ۶ یا ۷ ساعت کاهش میدهد.
یعنی ۳ تا ۴ ساعت آزاد شده است. اگر این عدد را برای ۲۰ مشتری ضرب کنید، ۶۰ تا ۸۰ ساعت در ماه اضافه به دست میآورید. میتوانید از این زمان برای پذیرش مشتریان بیشتر استفاده کنید. در هر صورت، حاشیه سود شما بهبود مییابد زیرا خدمات یکسان (یا بهتر) را در زمان کمتر ارائه میدهید.
چالشهای هوش مصنوعی در حسابداری
هوش مصنوعی همچنان نیازمند نظارت انسانی
هوش مصنوعی عالی است، اما یک راه حل جادویی نیست. قبل از اینکه به سراغ آن بروید، باید با چالشهای واقعی آشنا باشید. هوش مصنوعی همچنان نیازمند نظارت انسانی است.
هوش مصنوعی میتواند کارهای زیادی انجام دهد، اما بهتر است که کاملاً به آن وابسته نشوید. ابزارهای هوش مصنوعی هنوز نیاز به بازبینی دستی دارند تا خطاها را شناسایی کرده و نتایج را تأیید کنند. آنها همیشه بهتنهایی قابل اعتماد نیستند، ممکن است اشتباه کنند و نمیتوانند با توانایی تفکر انتقادی یک انسان برابری کنند.
یکی از مهمترین جنبههای هر مؤسسه، داشتن روابط قوی با مشتریان است، زیرا این امر به شما اجازه میدهد مشتریان خوب را حفظ کنید. هوش مصنوعی میتواند از این هدف حمایت کند، اما نمیتواند جایگزین اعتماد و ارتباط انسانی واقعی شود. علاوه بر این، اگر فقط از هوش مصنوعی بدون هیچ راهنمایی استفاده کنید (مثلاً بدون پرامپتهای سفارشی یا آموزش دادن آن به سبک و لحن شما)، صدای شما شبیه همه دیگران خواهد شد.
اخلاق و اعتماد
اخلاق و اعتماد دو مبحثی هستند که برای ایجاد رابطه مثبت بین حسابداران و مشتریان ضروری است. استفاده از هوش مصنوعی در حسابداری میتواند مسائل اخلاقی و اعتمادی مانند شفافیت، پاسخگویی، حریم خصوصی، امنیت، تعصب و انصاف را بالا ببرد. از این رو اهمیت دارد که مطمئن شوید سیستمهای هوش مصنوعی مورداستفاده در حسابداری با اصول و استانداردهای خاصی طراحی و اجرا شدهاند و قابلیت حسابرسی و توضیح را برای کاربران دارند.
شکاف مهارتی
شکاف مهارتی چالشی است که بر بسیاری از صنایع و حرفههایی که فناوریهای هوش مصنوعی را اتخاذ میکنند، تأثیرگذار هستند. حسابداران باید به دنبال کسب شایستگیها و مهارتهای جدیدی باشند تا بتوانند به طور مؤثر با سیستمها و ابزارهای هوش مصنوعی کار کنند. این مهارتها، سواد داده، تفکر انتقادی، تفکر تحلیلی، حل مسئله، ارتباط و همکاری را شامل میشود. همچنین حسابداران باید به دنبال به روز کردن دانش خود باشند تا با تغییرات و فرصتهای ایجادشده توسط هوش مصنوعی هماهنگ شوند.